Wat is verzet

4 juni 2015

… nee stop andere vraag… wat verzet… of ehh… wie verzet… Oh, ja natuurlijk WIE verzet ZICH. Aha!

Dit is een klein onderzoekje naar waarheid. Het gaat vanuit het bewustzijnsniveau van een 'ik' die zich afvraagt wat verzet eigenlijk is. Het antwoord kan interessant zijn. Het blijft wel een antwoord op het niveau van de mind, of toch niet? Het kan zelfs een afleiding zijn, weg van waarheid.

Dan kun je wat dieper gaan en je afvragen: en wat bedoel ik nu precies met dat woordje 'eigenlijk'. Popt dat woordje op uit het niet-bewuste, het voorbewuste? Komt het in de richting van een Freudiaantje? (iets dat men verdringt maar doorschemert in de communicatie) Nou ja, enzovoort.

Net zoals: kun je me vertellen wat nondualiteit precies is? Leuke vragen. De antwoorden zijn niet eens zo belangrijk (of wel?). Voor zelfonderzoek is het belangrijk dat je zicht krijgt op het niveau dat 'in beweging' is op het moment dat je onderzoekt.

Dit soort vraag-en-antwoord spel noem ik het meta-niveau, het praten over het praten, het denken over het denken, enz. Dat is én interessant en misleidend in termen van zelfonderzoek. Kijk naar de videobanden van Alexander Smit (doe ik met veel genoegen) en je ziet dat er veel op dat meta-niveau wordt gedaan. Nogmaals dat kán interessant zijn. Maar wat is interessant? Precies: voer voor de mind. Lekker filosoferen, of afleiden. Dát waar de oude Cheng over spreekt.

En terwijl ik vanmorgen dacht waarom zou ik de was niet even doen en verzet voelde opkomen ging ik in de afleiding door dit stukje te schrijven, werd de mind tevreden en bleef de was liggen.

Bij wijze van voorbeeld, natuurlijk, ik ga nu aan de slag. Het Zelfonderzoek heeft snel resultaat. Wat ik ben verzet zich niet, wie ik ben wel, wie ben ik? Wie ben jij? Wie of wat doet de was?


Zelfonderzoek – zoals bedoeld tijdens Satsang – is niet het onderzoek binnen de mind, het manifeste, zoals wij mensen dat gewend zijn in analyse, filosoferen en therapie. Zelf verwijst niet naar (een) iemand, maar naar 'dat' wat jij was (en nog bent) vóór dat je een verhaal werd. Ik bedoel dat niet geringschattend.

En nu de grote verwarring: Zelfonderzoek begint juist wel bij het individuele zelf. Immers, als je je niet bewust bent van de relativiteit van je persoonlijke – en dus illusionaire – bewustzijn en toch voelt dat er iets niet klopt, begin je vragen te stellen. Dat doe je vanuit de mind. Toch?

Je hebt de mind dus nodig om die zelfde mind te relativeren. Onmogelijk? Nee hoor, het is niets anders dan dat, wat de mind altijd al toekwam. Een functionele rol. Het is er, net zoals je lichaam en je gevoel. Voor de mind is het niet bedreigend, dat idee hebben we in onze mind gestopt. De mind is als de viool of de piano. De mind is!

Wat wij mensen – we konden niet anders, gelet op de evolutie – in ons systeem hebben opgeslagen, is extreem diepe bestaansangst. Dát is de basis van ons lijden, niet de mind zelf. En het leuke is dat we vandaag de dag alle instrumenten in huis hebben om te genieten van het uitzicht.

Inzicht is uitzicht