Lichaamswerk

Aangeraakt worden is bevestigd worden, zo eenvoudig is het. Bevestigd worden is een plaats hebben in de wereld, in dit leven. Gezellig tegen vader of moeder aankruipen bij het kijken van een film, het gaat allemaal vanzelf en leidt tot evenwichtigheid. Een evenwichtig mens is een mens die toegang heeft tot zijn eigen lichamelijkheid en niet schrikkerig of altijd argwanend reageert (negatieve reflex) op lichaamscontact én tegelijkertijd aanvoelt wat oké is en wat niet.

Het in aanvang ontbreken van die vanzelfsprekende lichamelijkheid, of zelfs ongepaste of geweldvolle aanrakingen doen het tegenovergestelde, ze sluiten het kind uit. Uitsluiting creëert in ons onderbewustzijn een basale doodsangst. Helaas hebben veel mensen als kind onvoldoende warmte genoten en reageren als gevolg daarvan ambivalent op lichaamscontact. Lichamelijke armoede in de opvoeding komt nooit alleen, er spelen doorgaans ook kwesties op emotioneel en sociaal vlak, zodat in het latere leven op meerdere levensgebieden problemen ontstaan. Duurzaam herstel kan jaren duren of helemaal niet op gang komen door het ontbreken van het herstel van lichamelijkheid. Het ontbreekt veelal aan veilige oefensituaties, in de relatiesfeer hebben aanrakingen al gauw een betekenis of doel. Het is dan niet vrij.

Lichaamsgerichte therapievormen zijn al een stap in de goede richting, maar de techniek en het protocol maken het al gauw kunstmatig. Er wordt dan niet echt ingedaald in het contact.

Wat is lichaamswerk in de praktijk 

Als ik een cliënt vraag om even niet te praten en om de handen op de buik te leggen… vervolgens te letten op de ademhaling… en daarna te voelen wat er in diens lichaam gebeurt, is er al sprake van lichaamswerk. De drukte van de mind wordt onderbroken en de aandacht verschuift naar het lichaam. Zingen, je stem vrijmaken, aandacht voor je ademhaling is ook een mooi voorbeeld van lichaamswerk. In een andere setting waarin dat uiteraard vooraf besproken is, kan dat de hand van een ander zijn die je helpt je ademhaling te volgen, of een meer fysiek steunende houding. Het is iets anders dan iemand troosten.

Essentie van lichaamswerk

De essentie van lichaamswerk is dat je jezelf kan aanraken en jezelf kan voelen. Dat begint bij het wakker maken van je handen. Dat oefenen we in een sessie. Lichaamswerk begint dus heel klein en gaat niet over andere mensen, het gaat om jou. Pas als je handen wakker zijn en je jezelf kunt voelen is het tijd om er een ander bij te betrekken. Ook hier hele kleine stapjes, een hand op een hand is op zichzelf al een geweldige oefening. Vanaf dat moment komt er een nieuwe oefening bij: namelijk het kunnen gaan vragen, toestemmen, onderhandelen en leren dat het hele spel van geven en nemen, veel valkuilen kent waar wij allemaal dagelijks aan blootgesteld worden. Daarom gaan we aan de slag met consent. Zelf heb ik dat pas vanaf mijn zestigste leren doen. Als je dat internaliseert, wordt je beslist een blijer mens.

Onbaatzuchtigheid

Je leert – en dat kan niet zonder nieuwe mentale inzichten – ook hoe het voelt om onbaatzuchtig te worden aangeraakt, misschien een hele openbaring. Als het om helend lichaamswerk gaat, moet de onbaatzuchtigheid voorop staan. Kijk maar eens hoe die fantastische mensen in de zorg dat doen. Het gaat om een aandachtsvolle aanraking die louter uitreikend is en juist niet is bedoeld om iets te halen of op gang te brengen.

Kashmirische massage

De meest intieme vorm van helend lichaamswerk is de Kashmirische aanraking, ook wel bekend als Kashmirische massage. Dit intieme lichaamswerk wordt doorgaans alleen ingezet op verzoek van een cliënt. Meestal is er dan al wat bekendheid rondom het thema lichaamswerk en intimiteit.