Over het spirituele pad

2 december 2014

Een universeel spiritueel pad?

Vraagsteller:

Ik zie spiritualiteit als iets dat heel ingewikkeld is, ik heb wel eens geprobeerd structuur aan te brengen in stromingen en scholen. Is er een universeel spiritueel pad?

Robert:

Ooit had ik nog wel een mentale voorstelling van een spiritueel pad. Maar toen ik voor het eerst een geleide meditatie deed (als begeleider) kwam ik tot de ontdekking dat ik een gestalte liet lopen over een pad dat geen pad (b)leek – dat was wat ik mezelf hoorde zeggen – en dat als de gestalte achterom keek er ook niets te zien was van een afgelegde route. Vreemd eigenlijk. Ik had een mentaal idee van een pad, maar mijn visualisatie liet dat pad geen rol spelen. Het ging buiten 'mij' om. Het bracht een kentering in mijn kijken naar spiritualiteit.

Nu, jaren later – het is als vloeken in de kerk, ik zeg het maar even – zeg ik dat al wat spiritueel wordt gedaan, beoefend, linksom of rechtsom toch door de menselijke mind is bedacht en geconceptualiseerd. De verering van de Boeddha, het urenlange mediteren, het reciteren, het studeren, de ashram bezoeken, het is allemaal meer van het zelfde en meestal draagt het bij aan een spiritueel ego, voor zover mensen zich er op voor staan, althans. Laat dat duidelijk zijn!

Dus let op: ik zeg niet dat mediteren geen functie heeft, dat is wat anders. Het is alleen geen weg naar verlichting, doordat verlichting niet iets is (1) dat je bereikt door iets te doen (2). Als je dat doel weet los te laten en kunt genieten van de stilte in de meditatie, of geniet van bepaalde uiterlijkheden omdat ze je zacht en ontvankelijk maken, of wat dan ook: doe het!

De enige reden die ik kan bedenken waarom men op reis zou gaan naar India om elke dag om 5 uur 's morgens uren zitten in de ashram is de mind af te leiden naar een soort eenpuntsbewustzijn. Naar het hier en nu. (maar dat kan ook 3 hoog achter in de Amsterdamse Pijp) Een staat die veel mensen bereiken in hun stervensfase, dat wil zeggen, als spijt geen roet in het eten gooit. Dan is er een totale opening en vrijheid om te voelen wat er echt toe doet.

De echte uitdaging is het om in het leven, waarin jij als verschijning je kennelijke plaats hebt, contact te maken met de oorspronkelijkheid, zonder je mind uit te schakelen. Laat je mind zijn wat het is, een grote druktemaker. Respecteer het, wijs het niet af. Maar kijk of jij je mind bent of toch niet…

Dus om het nog even concreet te maken. Alle wegen, die van asfalt, van beton of steen, van gedachten of spiritualiteit zijn menselijke constructies. Ze leiden ons naar Rome, naar Parijs misschien naar Tibet, maar nimmer naar de oorspronkelijke geest. Want die ben jij al, die is in jou.